Gözyaşları, kalb inceliğinin, muhabbet ve merhametin ifadesidir; gönüldeki hüzün, neş'e, hasret, hicran, merhamet ve şefkat gibi duyguların billûr taneler şeklinde dışa vurmasıdır.

İnsan genellikle sevinç, keder, emel, ümit, ayrılık ve vuslat misillü sebep ve sâiklerle ağlar; fakat kalb ufkunda Allah'a dost olanları, bütün bunlardan daha çok "mehâfetullah" ve "muhabbetullah" ağlatır.

Şefkat yüzünden, esasât-ı İslâmiyenin haricindeki bid'at ve dalalet yollarına sapanları çeviren bir hakikattir.

Şefkat-i insaniye, merhamet-i Rabbaniyenin bir cilvesi olduğundan; elbette rahmetin derecesinden aşmamak ve Rahmeten-lil-Âlemîn Zâtın (A.S.M.) mertebe-i şefkatinden taşmamak gerektir. Eğer aşsa ve taşsa o şefkat, elbette merhamet ve şefkat değildir; belki dalâlete ve ilhada sirayet eden bir maraz-ı ruhî ve bir sakam-ı kalbîdir.

Beşerî münasebetlerdeki dengeyi sağlayan, onları birbirine yaklaştıran ve birbirinin yardımına koşturan duygu; şefkat ve merhamettir. Bu şefkat ve merhametle anne yavrusunun bütün ihtiyaçlarını giderir ve onu bütün tehlikelerden korur. En yırtıcılardan olan aslan bile bu şefkat ve merhamet duygusuyla , yakalamış olduğu avını kendisi yemeyip yavrusuna yedirir.